De verbaal/performaalkloof

De verbaal/performaalkloof is een fenomeen waarover de visies nogal uiteenlopen. Verscheidene intelligentietests splitsen intelligentie in twee hoofdcomponenten: Het verbale IQ zegt iets over het denken in woorden en het verbale geheugen. Veel begaafden hebben een hoog verbaal IQ: ze zijn taalgevoelig, denken snel, hebben een ruime woordenschat, etc. De verbale intelligentie is een aardige voorspeller voor schoolse resultaten. Het performale IQ geeft aan hoe groot het handelend vermogen van de persoon is. Hieronder valt bijvoorbeeld ook ruimtelijk inzicht, het plannen en de fijne motoriek. Binnen de praktijk krijgen we vaak te maken met grote verschillen in scores tussen de performale en verbale intelligentie. Officieel heet dit een disharmonisch intelligentieprofiel. Betekent dit altijd dat een kind problemen ondervindt die te verklaren zijn uit de verbaal-performaalkloof of andersom?

Een kloof is niet ongewoon!
Allereerst is het belangrijk om te weten dat een verschil tussen verbale en performale capaciteiten zeker niet ongewoon is. Bekijk hiervoor de onderstaande tabel maar eens.

Absoluut verschil VIQ-PIQ   


% kinderen met even groot of groter verschil

9 50%
14 32%
15 25%
17 20%
19 15%
22 10%
26 5%
34 1%

 

[Bron: De Bruijn e.a., 1986. Wechsler Intelligence Scale for Children – Revised, Nederlandse Uitgave: scoring en normen]

Echter: deze tabel richt zich met name op de middengroep, namelijk de groep kinderen met een gemiddeld IQ (van rond de 100). De steekproef voor deze groep kinderen is groot genoeg om daar iets zinnigs over te zeggen. Als het echter gaat om hoogbegaafde kinderen (IQ >130), wordt het veel lastiger om iets zinnigs te zeggen over de kloof. Deze steekproef is immers logischerwijs veel kleiner, aangezien slechts 2,3% van de bevolking hoger dan 130 scoort. Het verschil tussen de verbale en performale score is dus veel eerder toe te wijzen aan toevalsfactoren dan dat dit van statistische betekenis is.

Veel gestelde vragen over de verbaal-performaal kloof of andersom >>