Onderpresteren

Onderpresteren ontstaat door demotivatie. Het verschijnsel komt onder begaafden erg veel voor. Door enerzijds een negatief zelfbeeld (zie ondermeer V/P-kloof) en anderzijds gebrek aan uitdaging verliest het kind de moed om zich in te spannen. De ene leerling zal zich verstoppen achter een houding waarbij het probeert niet op te vallen. Deze kinderen scoren heel gemiddeld, in de hoop dat niemand hen opmerkt. We duiden dit aan als relatief onderpresteren. De andere leerling kan het allemaal niets meer schelen. Hij doet helemaal niets meer om nog enigszins te scoren. Vaak gaat dit gepaard met negatief gedrag: agressief, brutaal, ongezeglijk. Dit wordt aangeduid als absoluut onderpresteren.

Wezenlijk is om met deze kinderen in gesprek te komen. Het onderpresteren is veelal geen bewuste houding. Afstraffen heeft slechts een negatieve uitwerking. Dit bevestigt alleen wat het kind al wist: Niemand houdt van me, ik ben niets waard, ik kan niks!

Meisjes laten vaak andere signalen zien bij onderpresteren dan jongens. Zij vertonen vaak lichamelijke klachten, zoals allergieën, exzeem, hoofdpijn en buikpijn (intrinsieke signalen). Jongens vertonen vaker onaangepast, soms zelfs agressief gedrag (extrinsieke signalen).
 
Aanpak
Onderpresterende kinderen hebben behoefte aan aandacht voor hun probleem. Het gedrag is feitelijk een roep om hulp. Deze hulp moeten ze krijgen door stap-voor-stap te leren zicht op zichzelf èn hun omgeving te krijgen. Dotado helpt ouders en leerkrachten om het kind weer van binnenuit gemotiveerd te krijgen. Daarvoor is het belangrijk dat het probleem onderkend wordt en de doelen scherp gesteld worden, zowel voor het kind als de omgeving. Diagnostiek kan hierbij van belang zijn, zodat duidelijk wordt wat het kind in huis heeft. Bij Dotado zijn we ervan overtuigd dat het een must is dat school en ouders daarin samenwerken. Een absoluut positieve houding naar het kind toe is daarbij ons uitgangspunt. Vaak heeft een onderpresterend kind maar weinig zelfvertrouwen en bij de begeleiding wordt aan dit zelfvertrouwen gebouwd, zodat het kind weer aan de slag durft te gaan, in kleine stappen.