Is het belangrijk om te weten of je zelf hoogbegaafd bent?

Is het belangrijk om te weten of je zelf hoogbegaafd bent om een hoogbegaafd kind op te voeden? Het antwoord op deze vraag hangt vooral af van je eigen behoefte als ouder. Onze ervaring is dat veel hoogbegaafde ouders kenmerken van hun hoogbegaafde kind bij zichzelf herkennen, hoewel lang niet alle hoogbegaafde kinderen ook hoogbegaafde ouders hebben. Deze herkenning kan pijnlijk zijn en vragen oproepen: ‘Ben ik vroeger wel gezien in wie ik ben met mijn mogelijkheden en met mijn intensiteit?’ Vooral moeders vinden het vaak pijnlijk om te zien dat zij niet het leven leiden dat zij eigenlijk zouden willen. Ze zijn zich gaan verschuilen en hebben er onbewust voor gekozen om al hun talenten te verstoppen en te kiezen voor het bekende en veilige. Zij herkennen bij hun dochter de moeite om met falen om te gaan en merken dat teveel aanpassen geen gelukkig leven oplevert. Vaders herkennen vaak in hun zonen het opstandige gedrag en de motivatie aangaande het schoolse leren. Ze komen erachter dat ze op school lange tijd hebben ondergepresteerd en begrijpen nu waarom zij een lange (om)weg hebben moeten afleggen om datgene te bereiken waar ze op hun plaats zijn, in het werk of in het privéleven.

Het mooiste cadeau dat je je kind kunt geven
Als ouder kun je geen dingen aan je kind leren waar je zelf niet hardgrondig doorheen gegaan bent. Hoe kun je je kind leren om mild voor zichzelf te zijn en fouten te zien als mogelijkheden voor het leren van iets nieuws, als je jezelf de hele dag voortdurend (hardop of in jezelf) op je kop geeft voor dingen die nog niet perfect gaan? Hoe kun je een kind leren om tijd voor zichzelf te nemen en grenzen te stellen in een wereld vol prikkels, als je zelf niet weet wat het is om je behoeftes uit te spreken en je grenzen te trekken? In nagesprekken over intelligentieonderzoeken kwam het gesprek in mijn praktijk dan ook steeds vaker uit bij de vraag: ‘En ik? Kan het zijn dat ik ook met mijzelf aan de slag moet?’ Mijn antwoord is dan ook meestal volmondig: ‘Ja! Want dat is het mooiste cadeau dat je je kind kunt geven’. Als ouders graag willen weten of ze hoogbegaafd zijn, kunnen zij een intelligentie-onderzoek laten uitvoeren. De WAIS-IV wordt dan afgenomen, een betrouwbare en uitgebreide intelligentietest. Door de eigen begaafdheid te herkennen en te accepteren, komt er ruimte voor het kind. De reacties naar het kind toe worden dan niet meer bepaald door oude pijn over het eigen verleden, maar door een gezonde, nuchtere kijk op wat het kind daadwerkelijk nodig heeft. Een vader die gefrustreerd is over zijn eigen schoolverleden omdat hij vooral nare herinneringen heeft over leerkrachten en over leren, zal de neiging hebben om deze frustratie mee te nemen in het gesprek met de leerkracht van zijn eigen kind, als hij deze pijn over zijn eigen jeugd geen plek heeft gegeven. Als hij dit echter wel heeft ingezien en de angel uit de herinnering is gehaald, zal hij in kunnen zien dat de leerkracht van zijn kind misschien wel beschikt over de professie en de warmte die zijn kind nodig heeft om in de klas te kunnen floreren. Zijn reactie zal minder gekleurd worden door angst, maar hij zal meer vanuit een basis van vertrouwen in gesprek kunnen gaan waardoor de interactie beter verloopt, wat weer ten goede komt aan zijn kind.

Intensiteit
Binnen een gezin met zowel hoogbegaafde kinderen als hoogbegaafde ouders is vaak enorm veel intensiteit aanwezig. Intensiteit in gesprekken vanwege het hoge verbale niveau en de grote hoeveelheid kennis over tal van onderwerpen maar ook intensiteit in het voelen van elkaars emoties en van sferen. Dit levert veel mooie momenten op maar kan ook uitputten, als gezinsleden elkaar behoeftes niet goed kennen en hun eigen behoeftes niet goed aangeven. Veel hoogbegaafde mensen hebben enerzijds veel behoefte aan nieuwe prikkels en uitdagingen en anderzijds zijn zij erg gesteld op rust en tijd voor zichzelf. Dit levert vaak een spanningsveld op. Doordat de ouders op de hoogte zijn van hun eigen begaafdheid en die van hun kinderen, kunnen zij beter begrijpen waar zij als persoon maar ook als gezin bij gebaat zijn.