De verbaal/performaalkloof

De verbaal/performaalkloof is een fenomeen waarover de visies nogal uiteenlopen. Verscheidene intelligentietests splitsen de intelligentie in twee hoofdcomponenten:
  • Het verbale IQ zegt iets over het denken in woorden. Veel begaafden hebben een hoog verbaal IQ: ze zijn taalgevoelig, denken snel, hebben een ruime woordenschat, etc.
  • Het performale IQ geeft aan hoe groot het handelend vermogen van de persoon is. Hieronder valt bijvoorbeeld ook ruimtelijk inzicht.
Wanneer iemand een verbaal/performaalkloof heeft, zit er een verschil tussen de scores op de twee onderdelen. Heel vaak is het verbale IQ van een begaafde hoger dan het performale IQ. In de regel levert zon verschil bij 14 IQ-punten of meer fricties op.

Stel voor dat uw kind een verbaal IQ heeft van 160. Het kan dan plannen maken op een extreem hoog niveau. Het besluit iets te gaan knutselen en weet al precies hóé het werkje eruit moet gaan zien. Vervolgens gaat het kind aan de slag, maar het performale IQ is 135. Voor een gemiddeld begaafde buitenstaander is dat óók onnavolgbaar hoog, maar voor het kind levert het werk grote frustraties op. Het werk gaat namelijk helemáál niet naar wens. Daarvoor heeft het kind onvoldoende inzicht in de oplossingsstrategieën die nodig zijn.

Nu had dat kind al eerder frustraties opgedaan en zich gerealiseerd: ‘Ik ben anders dan de rest’, maar deze ervaring bevestigt dit. Het kind ziet zijn eigen werk als gepruts, want het kan zijn eigen beperkingen feilloos opsporen. Als volwassenen vervolgens óók nog zeggen ‘dat het werkje prachtig is en erg knap!’, is het kind niet alleen triest over zijn eigen domheid, maar ook over de volwassenen die hem bedriegen…

Juist in het omgaan met de V/P-kloof moet het kind deskundig begeleid worden, zodat het een eerlijk zicht op zichzelf krijgt.